Klachten van mensen over hun traject bij diverse reïntegratiebedrijven.
Inventarisatie: Katie Dolstra, raadslid voor Leefbaar Leeuwarden.


Ter informatie ontvingen wij het volgende verhaal van Katie Dolstra, raadslid voor Leefbaar Leeuwarden. E.e.a. betreft een inventarisatie van klachten van mensen over de manier waarop hun 'traject' was verlopen bij een van de reïntegratiebedrijven. Wat opvalt is, dat Alexander Calder numero uno staat qua aantal klachten. Leefbaar Leeuwarden heeft alle klachten naar de gemeente Leeuwarden gestuurd. Dan kan men daar ook eens zien of men wel 'waar' voor zijn geld krijgt. Per slot betalen de gemeenten voor hun opdrachten vaak forse bedragen aan deze bedrijven.
Hieronder de complete tekst van het verhaal:

ONTVANGEN D.D. 10/3/2004 VAN KATIE DOLSTRA VAN LEEFBAAR LEEUWARDEN:
Klachten van mensen over hun traject bij diverse reïntegratiebedrijven.
Inventarisatie n.a.v. oproep Leefbaar Leeuwarden via advertentie in folder Vereniging De Horzel.

Klachten van mensen over hun traject bij diverse reïntegratiebedrijven.

De reden voor mij om een klachtenrapportje te maken ligt bij het feit dat meerdere mensen mij hun reactie's hebben gegeven over hun ervaring met reïntegratiebedrijven na een oproep van ons in een folder van "De Horzel".

Ongeveer 35 mensen hebben mij gemaild, gebeld of geschreven.
Een enkele keer word ik nog benaderd door mensen die reageren op de oproep. In het algemeen kan geconcludeerd worden dat vooral bij de oudere bijstandsgerechtigde het (verplichte) aanbod van een traject als psychisch zwaar wordt ervaren.
Vooral de angst dat hun uitkering zal worden stopgezet was veelal de reden akkoord te gaan met een traject, ook al zagen de cliënten het zelf niet zitten.
Het zijn ook deze mensen ( de zogenaamde fase 4 ) die vaak al lichamelijke of psychische klachten hebben en door het dwangmatige karakter van een traject hun klachten zien verergeren.
De klacht is meestal dat de werk/trajectbegeleider geen gehoor geeft aan deze klachten.

Voorbeeld 1*
Een Surinaamse vrouw van ongeveer 50 jaar met een oude enkelfractuur die door verkeerd "zetten" pijnklachten is blijven houden en daardoor problemen had met lopen, werd naar drie verschillende schoonmaakbedrijven gestuurd om schoonmaakwerkzaamheden te gaan doen.
Iedere keer gaf ze aan bij haar opdrachtgever geen zwaar werk te kunnen doen. Ook de drie werkgevers wensten geen gebruik te maken van haar diensten. Op dit moment is mevrouw herstellende van een gebroken heup, veroorzaakt door botontkalking.
Cliënt van: Alexander Calderstichting

Voorbeeld 2*
Ook een van de klachten over de werkwijze van reïntegratie bedrijven gaat over de inbreuk op de privacy van mensen.
Vooral mensen met incest en of geweldsverleden ondervinden de vragen als traumatiserend.
Bijgaand zit een kopie van een handgeschreven brief, waarin een cliënt klaagt over het feit dat bij het eerste gesprek al vragen werden gesteld die als zeer persoonlijk werden ervaren door cliënt. Ook wordt vaak geklaagd over het optreden van de case managers en begeleiders en bestaat het vermoeden dat werknemers van reïntegratiebedrijven weinig of zelfs geen ervaring hebben met mensen met een lichamelijke of psychische aandoening en waardoor de klachten vaak verergeren..
Cliënt van: Ottema en Zwart.
Kopie 1

Voorbeeld 3* Betreft een vrouw van 50 jaar met de nodige problemen waaronder migraïneaanvallen. Zit met het probleem dat ze een traject heeft ondertekend en nu het gevoel heeft dat ze er niet meer onderuit kan. Ook hier lijkt dat de dwang voor het volgen van een re´ntegratie traject een oorzaak voor verergering van lichamelijke en psychische klachten.
Cliënt van: Kliq.

Kopie 2 en 3.

Telefonisch kreeg ik het verhaal te horen van een mevrouw van 55 jaar met een hartaandoening. Ze was al op traject bij Alexander Calder en doet op dit moment naar volle tevredenheid vrijwilligerswerk bij een stichting, hoewel het fietsen naar haar werkadres bij slecht weer haar soms zwaar valt. Haar hart functioneert nog voor een tweederde. Ondanks dat ze al op traject zit en vrijwilligerswerk doet, kreeg ze het aanbod zich te melden bij stichting Werkwijzer om een cursus te volgen dat moet leiden naar een vaste baan. Deze mevrouw is dermate positief dat ze ervan uitgaat dat ze ook inderdaad vast werk krijgt.

Meerdere klachten over reïntegratie-bedrijven zijn van mensen die een WAO of WW uitkering hebben en zijn dus niet op de Sociale Dienst van Leeuwarden van toepassing.

Soms gaat het niet specifiek over klachten over de werkwijze van reïntegratie-bedrijven, maar vinden mensen het fijn om hun verhaal als bijstandsgerechtigde kwijt te kunnen. Het blijkt dat onder de bijstandsgerechtigden hier een grote behoefte aan is. De mensen die mij hun verhaal hebben verteld hebben het gevoel dat zij hun ervaringen niet kwijt kunnen aan het reïntegratie bedrijf. De oorzaak hiervan ligt vooral bij het plichtmatige karakter van kennismakingsgesprek. En een tweede reden is het vaak grote leeftijdsverschil tussen cliënt en werkbegeleider.
Vooral vrouwen van middelbare leeftijd ervaren het als vernederend als 'meisjes van amper 20 jaar' hun vertellen dat ze op traject moeten. Een vertrouwensrelatie is bij voorbaat vaak niet mogelijk.

Ook zitten er klachten bij die niet als terecht kunnen worden aangemerkt, omdat de wensen van de cliënt te hoog gegrepen zijn of niet realistisch, zoals een jongeman die graag een wietkwekerij wilde beginnen voor het kweken van medicinale wiet.
Sommige wensen leken wel redelijk, zoals een jonge vrouw van ongeveer twintig jaar die graag een MBO opleiding wilde volgen om later administratief te gaan doen. Zij kreeg het advies om als Alfahulp te solliciteren, want daar was op dit moment meer behoefte aan dan aan kantoorpersoneel.
Hier kan gesteld worden dat aan de wensen van cliënten voorbij wordt gegaan.
Kopie 4

De meeste klachten die ik heb gekregen (ongeveer 20) gingen over de Alexander Calder reïntegratie.
Het gebeurt meerdere keren dat mensen op een botte manier worden benaderd.
Men laat de cliënt duidelijk voelen hoe de machtspositie is.
( Hier is duidelijk geen sprake van contact op gelijk niveau. Ook is de 'klant' hier geen koning ).
Ook zijn er klachten over dreigend taalgebruik van werkbegeleiders.
"Als u niet meewerkt, stoppen wij uw uitkering.."
Ook zijn er regelmatig opmerkingen gemaakt als: "wie denkt u wel wie u bent?" Hierbij moet voor ogen worden gehouden dat het leeftijdsverschil vaak meer dan twintig jaar bedraagt.

Ook zijn er cliënten die van mening zijn dat er teveel verschillende werkbegeleiders met hun bemoeien, met iedere keer verschillende manieren van begeleiden, ook gebeurt het dat ze soms maanden niets meer horen over hun traject.
Dit komt regelmatig voor bij ziekte van een werkbegeleider, of wanneer er te weinig mensen zijn te vinden voor een cursus of groepsgesprekken.

Dit waren tot nu toe de voornaamste klachten die ik genoteerd heb. De klachten die ik niet heb opgeschreven waren op wens van de melder/ meldster, maar kwamen veelal overeen met de ervaringen zoals beschreven.
Naar mijn mening is het wenselijk dat sector Sociale Zaken aan de hand van deze klachten contact op neemt met de diverse reïntegratie bedrijven en dat de raad de uitkomsten van deze gesprekken mee te neemt in de besluiten rond de nieuwe wet Werk en Bijstand. Met name om naast de plichten, ook de rechten van de cliënt vast te laten leggen in de trajectbehandeling

Men heeft mij met nadruk gevraagd hun privacy te respecteren. Ik hoop dat de lezer deze wens ook zal respecteren. Uit privacy overwegingen zijn namen en adressen onzichtbaar gemaakt.